Kan een architect zijn 'in solidum'-aansprakelijkheid beperken?

Wist u dat u uw architect bij een bouwproject altijd aansprakelijk is voor de totale schade, ook al is ze deels veroorzaakt door de aannemer?

Kan een architect zijn aansprakelijkheid contractueel beperken?

Sommige bouwgebreken zijn het gevolg van zowel een fout van de architect als van de aannemer (samenlopende fouten). Bij dergelijke ‘in solidum’-aansprakelijkheid kan de bouwheer in principe zowel de aannemer als de architect aanspreken voor de vergoeding van de volledige schade (en niet enkel voor hun aandeel in de schade). Om die aansprakelijkheid te beperken sluiten architecten vaak hun ‘in solidum’-aansprakelijkheid uit in hun overeenkomst met de bouwheer. Een cassatiearrest in een bouwgeschil zet nu die contractuele beperking op de helling.

De ‘in solidum’-aansprakelijkheid is en blijft een gevoelig onderwerp in de bouwsector. Voor een buitenstaander lijkt het logisch dat een architect contractueel met de bouwheer kunt overeenkomen dat hij/zij enkel aansprakelijk gesteld kan worden voor de schade die hij/zij zelf veroorzaakt, en niet moet opdraaien voor de schade die de aannemer heeft aangericht.

De beslissing* van het Hof van Cassatie in het bewuste arrest van 05/09/2014 is nochtans duidelijk:

“Artikel 1792 van het Burgerlijk Wetboek bepaalt dat, indien een gebouw dat tegen
vaste prijs is opgericht, geheel of gedeeltelijk tenietgaat door een gebrek in de bouw, zelfs door de ongeschiktheid van de grond, de architect en de aannemer daarvoor gedurende tien jaren aansprakelijk zijn.
De tienjarige aansprakelijkheid van de architect die uit die wetsbepaling voortvloeit, is van openbare orde en kan daarom contractueel niet worden uitgesloten of beperkt.
Het beding op grond waarvan de architect, in geval van een samenlopende fout met die van de aannemer, enkel voor zijn aandeel in de totstandkoming van de schade vergoeding verschuldigd is aan de bouwheer, houdt een beperking in van de aansprakelijkheid van de architect jegens de bouwheer op grond van art. 1792 van het Burgerlijk Wetboek en is in zoverre strijdig met de openbare orde.”

Met die uitspraak bevestigt het Hof van Cassatie dat de ‘in solidum’-aansprakelijkheid van openbare orde is. Dit wil zeggen dat men er nooit contractueel van kan afwijken en dat de architect altijd aangesproken kan worden voor het vergoeden van de totale schade, ook al is ze deels veroorzaakt door de aannemer. Alle contractuele bepalingen die een beperking inbouwen zijn dus nietig.

Bijgevolg is het cruciaal dat elke architect zich voor voldoende hoge kapitalen laat verzekeren. Bij grote bouwprojecten kiest u best een verzekeraar beroepsaansprakelijkheid met voldoende financiële draagkracht.

* De beslissing geldt enkel voor stabiliteitsbedreigende gebreken.

Wij zijn er voor u.

Wenst u meer informatie over dit onderwerp of hebt u andere vragen over bouwverzekeringen? Contacteer ons.

Schrijf u in op onze nieuwsbrief.