Nieuw risico: hoe patenttrollen eigendomsrechten misbruiken

Uit de Verenigde Staten komt een nieuw fenomeen overgewaaid, zogenaamde patent trolls. Het gaat om bedrijven die patenten opkopen zonder dat ze zelf iets produceren. Vervolgens gaan ze andere spelers op de markt benaderen die mogelijk hun patent schenden. Ze eisen een schadevergoeding of dreigen met gerechtelijke procedures. De praktijken zijn volstrekt legaal.

Nieuw risico: hoe patenttrollen eigendomsrechten misbruiken

Het fenomeen van patent trolls is in opmars. Het afgelopen decennium steeg het aantal gevallen in Europa jaarlijks met gemiddeld 19%. In 2017 leidde het tot maar liefst 173 rechtszaken. Een en ander heeft te maken met een wetswijziging die sinds 2014 in werking is in de Verenigde Staten en de zaken voor NPE’s een stuk moeilijker maakt.

NPE’s zijn Non-Practising Entities of dus bedrijven die patenten opkopen zonder dat ze de ambitie hebben om een product op de markt te brengen. Het enige wat hen interesseert, is hun intellectuele eigendomsrechten te doen gelden door schadevergoedingen te eisen en rechtszaken aan te spannen.

Wie kan met patent trolls te maken krijgen?

Bijna elke onderneming kan ermee te maken krijgen, van een kleine kmo tot een multinational. Grote spelers beschikken weliswaar over een batterij aan advocaten. Zij laten zich niet zo gauw afschrikken door het dreigement van gerechtelijke stappen, hoewel ook zij beducht zijn voor deze praktijken. Eén van de grootste slachtoffers de voorbije jaren in de EU was Vodafoon.

Voor een kleine kmo kan een aanval door patent trolls nog een stuk bedreigender overkomen. Als zij de keuze krijgen tussen een voorgestelde schadevergoeding van enkele duizenden euro’s of het vooruitzicht van juridische procedures, geven ze de voorkeur aan de eerste optie. Een rechtszaak kan immers betekenen dat hun activiteiten in afwachting van een uitspraak moeten staken en de verdedigingskosten zeer hoog oplopen. Dat risico lopen ze liever niet.

Een bedrijf hoeft ook helemaal zelf geen patenten te bezitten om in het vizier te komen van patent trolls. Het produceren van goederen, software, etc. is voldoende. Het vermoeden dat een bedrijf een patent zou kunnen schenden  van  een NPE  volstaat.

In principe kunnen patent trolls in elke sector voorkomen. Een NPE die het patent bezit voor een techniek die ramen extra isolerend maakt, kan spelers benaderen die een sterk gelijkende techniek toepassen. In de praktijk blijkt het fenomeen vooral op te duiken rond ICT-gerelateerde zaken. Maar het fenomeen doet zich in haast elke sector voor, van de automobielindustrie tot de landbouwsector.

Sterke verschillen binnen Europa

Binnen Europa zijn er sterke geografische verschillen in het aantal gerechtelijke procedures dat wordt opgestart. In Frankrijk is 4% van de rechtszaken rond intellectueel eigendomsrecht opgestart door NPE’s. In Nederland gaat het om 5,5% van de gevallen. Concrete cijfers over ons land zijn niet bekend.

Duitsland is erg populair bij patent trolls: het gaat er om maar liefst 19,5% van de zaken. Dat heeft te maken met de behandeling van zulke zaken. Zo wordt de geldigheid van een patent enerzijds en inbreuken anderzijds door twee verschillende rechtbanken behandeld. Bovendien is de procedure er erg kort. Het levert NPE’s een hoge winrate op: van de zaken die in de periode 2010-2017 werden aangespannen, is 52% in het voordeel van deze patent trolls uitgesproken.

Het risico op aanvallen van patent trolls is verzekerbaar

Op de Belgische en internationale verzekeringsmarkt bieden enkele spelers sinds een aantal jaren oplossingen aan op het vlak van intellectueel eigendomsrecht. Een bedrijf dat zich wil wapenen tegen patent trolls kan hierop terugvallen.

In bepaalde sectoren leggen patenthouders en producenten samen met hun klanten de verzekeringsplicht contractueel vast. Die dekt dan de verdedigingskosten tegen aanvallen van patent trolls die menen dat hun eigendomsrecht geschonden wordt door de klant van de producent die dit product op haar beurt verwerkt of doorverkoopt aan de eindgebruiker. In sommige gevallen dekt het ook de gevolgen van een (tijdelijk) verbod op productie.

Het verzekeren van intellectueel eigendomsrecht is voorlopig nog een nichemarkt, al bestaat de kans dat in de toekomst een bredere markt zal kunnen genieten van de voordelen die deze verzekeringsoplossing biedt.

Christophe Liekens

Wij zijn er voor u.

Ontvangt u graag advies op maat van uw bedrijf? Bent u geïnteresseerd in een offerte? Voor meer info contacteer ons op het telefoonnummer 03 217 54 13 of via e-mail: financiallines@vanbreda.be.

Schrijf u in op onze nieuwsbrief.