De medische sector beweegt, verzekering biedt antwoorden

Door de informatisering worden steeds meer patiëntgegevens beschikbaar en deelbaar met andere actoren. Medische apps en telegeneeskunde wijzigen de behandelingsmogelijkheden. En de overheid zet de ziekenhuizen aan tot structurele samenwerking. Deze veranderingen brengen nieuwe risico’s met zich mee, waarop de verzekeringssector antwoordt met pasklare oplossingen. Een overzicht.

De medische sector beweegt, verzekering biedt antwoorden

Beheer van persoonsgebonden medische informatie

In het Elektronisch Patiënten Dossier (EPD) staan allle gegevens van de patiënt genoteerd. Vanuit het EPD kan de patiëntinformatie gedeeld worden met andere actoren die een zorgrelatie met de patiënt hebben. De afhankelijkheid van de informatica is totaal.

Dit brengt nieuwe risico’s met zich mee: de uiterst gevoelige patiëntengegevens moeten niet alleen te allen tijde beschikbaar zijn, de integriteit ervan moet gegarandeerd zijn en deze gegevens moeten ook met de nodige vertrouwelijkheid beheerd worden. Een hacking of een menselijke fout is snel gebeurd. Daarbij komt dat vanaf 25 mei 2018 de nieuwe Europese privacywetgeving GDPR van kracht wordt. Het goede beheer van persoonsgebonden medische informatie wordt hierdoor nog crucialer.

Omdat klassieke verzekeringsoplossingen tekortschieten om deze nieuwe risico’s het hoofd te bieden, werd de cyberverzekering in het leven geroepen. Deze polis komt o.a. tussen voor de kosten die gemaakt worden om het cyberincident te beheersen (event management). Bij cyberafpersing verleent de verzekering bijstand en is er tussenkomst voor afpersingsgeld. Ook de bedrijfsschade die het ziekenhuis of de artsenpraktijk lijdt kan gedekt worden. Tenslotte is de aansprakelijkheid in het kader van de gegevensbescherming verzekerd en worden de boetes die voorzien zijn in de GDPR gedekt. Een cyberverzekering is dus een noodzakelijke aanvulling van het verzekeringsdossier.

Medische apps en telegeneeskunde

Medische apps staan medische zorgverleners bij en kunnen morgen sommige taken overemen. In de VS alleen al zijn er 3.000 bedrijfjes die medische apps ontwikkelen. Belgische universiteiten en onderzoekscentra laten zich niet onbetuigd op dit vlak. Waar die medische apps vandaag meestal alleen data registreren zullen ze morgen autonoom kunnen ingrijpen door bijvoorbeeld medicatie toe te dienen of de dosis ervan te wijzigen.

Ook telegeneeskunde zal een plaats krijgen in het zorglandschap. Het rechtstreeks contact tussen de patiënt en de behandelende arts kan in bepaalde gevallen plaats maken voor een (telefonische) consult op afstand of achter de schermen: de arts of de zorgverlener geeft dan advies op basis van medische parameters die hem uit diverse bronnen ter beschikking worden gesteld.

Gemeenschappelijk aan deze evoluties is dat ICT-toepassingen in toenemende mate een interface worden in de communicatie tussen arts/zorgverlener enerzijds en patiënt anderzijds. Dit kan in beide richtingen het geval zijn: zowel bij de diagnose als tijdens de behandeling.

Deze evolutie is een aandachtspunt in het kader van de medische aansprakelijkheid. Daarbij zullen vragen rijzen naar wie de aansprakelijkheid draagt bij bepaalde fouten: de arts of de ICT-leverancier? Beiden zijn verzekerbaar, maar we spreken vandaag over een ander type polis. Een polis medische aansprakelijkheid is specifiek voor het medisch beroep geschreven. Een beroepsaansprakelijkheidsverzekering voor een ICT-dienstverlener bevat andere bepalingen.

Ziekenhuisnetwerken en bestuurdersaansprakelijkheid

Ziekenhuizen gaan structureel samenwerken. Zij worden daartoe aangespoord door de overheid. Voorafgaand aan de totstandkoming van van deze ziekenhuisnetwerken zijn er heel wat verkennende gesprekken. Blijft elk ziekenhuis in het netwerk zijn volledige autonomie behouden? Komt er een netwerkauroriteit die sturend kan optreden? Zal daarvoor een afzonderlijke rechtspersoon gecreëerd worden?

We bevinden ons hier voornamelijk op het domein van de bestuurdersaansprakelijkheid (Directors and Officers Liability, afgekort D&O). Die verleent dekking voor bestuursfouten van de in de statuten genoemde en de feitelijke bestuurders van de verzekerde entiteit. Besprekingen voeren over de toekomstige positionering van de ziekenhuis-vzw behoren tot de essentie van bestuurstaken. Zo lang deze besprekingen en overeenkomsten plaatsvinden binnen het kader van de bestaande ziekenhuis-vzw, is er geen probleem.

Wanneer er evenwel wordt overgegaan tot het oprichten van een afzonderlijke vzw, dient daarvoor mogelijk een nieuwe D&O-verzekering afgesloten te worden. Ook wanneer de ziekenhuis-vzw een deel van haar autonomie overdraagt of overneemt en er sprake is van een wijziging van de statuten, dient de D&O-verzekeraar geïnformeerd te worden. Telkens zal een gepaste oplossing mogelijk zijn.

Wim Opdebeeck
Schrijf u in op onze nieuwsbrief.