Nieuwe spelregels voor aanvullende pensioenen in 2016

De wet van 18 december 2015 om de duurzaamheid en het sociale karakter van de aanvullende pensioenen te waarborgen en het aanvullende karakter t.o.v. de rustpensioenen te versterken werd gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad van 24 december 2015.

Nu deze teksten definitief goedgekeurd zijn, nemen we de genomen wijzigingen verder onder de loep. We focussen ons op de maatregelen voor werknemers en hun aanvullende pensioenplannen. De impact voor zelfstandigen (bedrijfsleiders) is in grote lijnen dezelfde.

Sommige pensioenplannen voorzien in het toekennen van gunstmaatregelen bij een vertrek vóór de wettelijke pensioenleeftijd.

De minimale rendementsgarantie daalt

Bij stortingen van de werknemer of stortingen van de werkgever in het kader van een vaste bijdrage-plan (DC-plan) of cash-balance plan is de werkgever wettelijk verplicht om een minimaal rendement te garanderen.

Tot vóór 1 januari 2016 bedroeg deze rendementsgarantie een vast percentage, namelijk 3,25% op de stortingen van de werkgever en 3,75% op de stortingen van de werknemer.

Sinds 1 januari 2016 is de rendementsgarantie jaarlijks variabel. Deze wordt bepaald op basis van het gemiddelde van de Belgische OLO’s op 10 jaar vermenigvuldigd met 65% (percentage kan in de toekomst aangepast worden). Het resultaat hiervan mag niet minder dan 1,75% en niet meer dan 3,75% zijn.
Heel concreet zakt de rendementsgarantie voor zowel werkgevers- als werknemers- stortingen vanaf 1 januari 2016 naar 1,75%.

Bij aanpassing van de rendementsgarantie heeft de wetgever 2 methodes bedacht om de opgebouwde reserves duurzaam te beschermen. Naast de bestaande verticale methode (spaarboekmethodologie) – toepasbaar bij pensioenplannen die zich in de praktijk binnen een pensioenfonds of Tak23-groepsverzekering bevinden – is er ook de horizontale methode voor pensioenplannen die gebruik maken van een Tak21-groepsverzekering.

Pensioeninstelling moet minimale overlijdensdekking aanbieden bij uitdiensttreding

Wie aansloot bij een aanvullend pensioenplan krijgt bij uittreding vanaf 1 januari 2016 een bijkomende keuzemogelijkheid voor zijn verworven reserves. Hij/zij kan vanaf dat moment namelijk kiezen om de verworven reserves bij de pensioeninstelling van de oude werkgever te laten met toevoeging van een overlijdensdekking die overeenstemt met het bedrag van de verworven reserves.

Uitbetalingsmoment aanvullend pensioen = wettelijk pensioen

Als basisregel geldt dat de uitkering van het aanvullend pensioenplan gebeurt op het ogenblik dat de aangeslotene met (vervroegd) wettelijk pensioen gaat.
Gelijkaardig met het verschuiven van de wettelijke pensioenleeftijd, zijn er overgangsmaatregelen voor wie in 2016 minstens de leeftijd van 55 jaar heeft bereikt. Voor personen die genieten van een SWT-stelsel (stelsel werkloosheid met bedrijfstoeslag, het vroegere brugpensioen) aangemeld vóór 1 oktober 2015 bestaat er eveneens een overgangsmaatregel. Zij kunnen nog steeds een uitbetaling vanaf 60 jaar krijgen indien het reglement hierin voorzag.

Sommige pensioenplannen voorzien in het toekennen van gunstmaatregelen bij een vertrek vóór de wettelijke pensioenleeftijd. Deze gunstbepalingen (anticipatieregels) worden absoluut nietig, tenzij voor aangeslotenen die 55 jaar of ouder zijn in 2016.

Logisch gevolg is dan ook dat de pensioenleeftijd opgenomen in nieuwe pensioenreglementen niet meer lager kan zijn dan de wettelijke pensioenleeftijd. Ook bij pensioenleeftijdswijzigingen aan bestaande pensioenplannen en voor nieuwe indiensttredingen vanaf 1 januari 2019 geldt dit principe.

Werknemers die bijverdienen na hun wettelijke pensionering mogen niet meer aangesloten worden aan een pensioentoezegging.

Meer boekhoudkundige IFRS-verplichtingen voor DC-plannen

Indien uw onderneming onder de IFRS-verplichting (IAS19/FAS87) valt, is het niet uitgesloten dat de gewijzigde wetgeving rond de minimale rendementsgarantie, in hoofde van de werkgever, een andere aanpak vereist voor uw vaste bijdrage plannen.

Rob Vandendooren

Wij zijn er voor u.

Schrijf u in op onze nieuwsbrief.