Onderzoek toont steeds hetzelfde aan: werk biedt structuur, verbondenheid, zingeving en de kans om vaardigheden te ontwikkelen. Mensen die langdurig zonder werk vallen, kampen aanzienlijk vaker met mentale klachten. Zelfs de angst om de job te verliezen beïnvloedt het welbevinden.
Waarom blijven we dan zo focussen op de negatieve kanten? Volgens Jacobs komt dat door een historische nadruk op pathologie.
Dat werk goed kan zijn voor de gezondheid, betekent niet dat elk werk gezond is. De omstandigheden zijn doorslaggevend. De wereldwijd onderbouwde Zelfdeterminatietheorie (ZDT) biedt hierbij een helder kader en definieert drie psychologische basisbehoeften die medewerkers nodig hebben om te floreren: autonomie, verbondenheid en competentie.
Wanneer deze behoeften worden vervuld, stijgen motivatie, betrokkenheid, prestaties én mentaal welzijn merkbaar.
Veel organisaties investeren al in preventie, maar richten zich daarbij vooral op twee uitersten: primaire interventie zoals algemene initiatieven voor iedereen (een fruitmand of een eenmalige workshop), én tertiaire maatregelen zoals behandeling en re-integratie wanneer problemen al escaleren.
Volgens Jacobs blijft de grootste hefboom echter onderbelicht: secundaire preventie. Dit is het vroegtijdig herkennen en ondersteunen van medewerkers die uit balans dreigen te raken.
Bedrijven meten wel (risicoanalyses, engagement surveys), maar de vertaalslag naar concrete actie ontbreekt te vaak. Een duurzaam welzijnsbeleid vraagt meer dan ad-hoc acties. Jacobs pleit voor een strategische, geïntegreerde aanpak:
- Ken je noden. Gebruik data om te begrijpen wat er speelt.
- Integreer processen. Verbind welzijnsinitiatieven met HR, leiderschapsontwikkeling en interne of externe preventiediensten.
- Denk in ecosystemen. Betrek leidinggevenden, HR, preventieadviseurs, werknemersvertegenwoordigers en externe partners. Welzijn stopt niet aan de bedrijfsmuren.
- Werk dynamisch. Evalueer continu, stuur bij en investeer in dat wat echt effect heeft.
De kern is duidelijk: mentale veerkracht op het werk begint bij een shift in denken. Niet langer vertrekken vanuit risico’s en problemen, maar vanuit welzijn, groei en de vervulling van psychologische basisbehoeften.
Organisaties die deze omslag maken, evolueren van brandjes blussen naar het actief aanwakkeren van vuurtjes: een cultuur waarin mensen kunnen groeien, floreren en zich duurzaam goed voelen.
Wil je weten hoe je binnen jouw organisatie een sterk, evidence-based welzijnsbeleid ontwikkelt? Neem contact op met je vertrouwde Account Manager bij Vanbreda Risk & Benefits. We denken graag met je mee.
