Verplichte aansprakelijkheidspolis bouw: uitdaging voor bouw- én verzekeringssector

Een verplichte tienjarige aansprakelijkheidsverzekering voor de verschillende actoren in de bouw zal een uitdaging zijn voor de hele sector. Architecten, aannemers, studiebureaus, promotoren en bouwheren zelf worden straks allemaal met een compleet nieuwe realiteit geconfronteerd. En ook voor de verzekeringssector zijn de gevolgen groot. Een overzicht van de vele veranderingen die op til staan.

Eind 2016 keurde de ministerraad het voorontwerp van wet goed voor de verplichte tienjarige burgerlijke aansprakelijkheidsverzekering van aannemers, architecten en andere dienstverleners in de bouw. Met dit voorontwerp wil de regering discriminatie tussen de verschillende bouwpartners (zoals vastgesteld door het Grondwettelijk Hof in haar arrest van 12 juli 2007) voorkomen in de toekomst. Concreet wil de regering dat ook aannemers en studiebureaus, en dus niet alleen architecten, verplicht een verzekering afsluiten die dekking zou bieden tegen de tienjarige burgerlijke aansprakelijkheid m.b.t. de stevigheid, stabiliteit en waterdichtheid van de gesloten ruwbouw van een onroerend goed.

Het eerste voorontwerp botste op heel wat tegenkanting. De meest gehoorde kritiek was dat de verplichting enkel van toepassing is voor woningbouw en beperkt is tot de tienjarige aansprakelijkheid m.b.t. de stevigheid, stabiliteit en waterdichtheid. De verplichting geldt dus niet voor de overige schades, zoals lichte verborgen gebreken en problemen tijdens de bouwfase, die naar schatting 80% van de schades vertegenwoordigen. De ministerraad heeft ondertussen een ander, tweede voorontwerp ter advies voorgelegd aan de Raad van State. De tekst hiervan is echter nog niet publiek. Of de ministerraad al dan niet doof is gebleven voor deze kritiek, valt dus af te wachten.

Op basis van wat er nu bekend is, kunnen we wel al een eerste inschatting maken van de gevolgen van de verplichte aansprakelijkheidsverzekering. Deze zullen zowel voor de bouwsector áls voor de verzekeringssector groot zijn.

Gevolgen voor de bouwsector: grote verschuiving van verantwoordelijkheden

De verplichte aansprakelijkheidsverzekering zal een impact hebben op alle spelers in de bouw , gaande van de architect, de aannemer en de promotor tot de studiebureaus en de bouwheer zelf. Onderstaande infografiek geeft de op til staande veranderingen weer:

infografiek bouw

Vandaag is de architect als enige wettelijk verplicht om zich te verzekeren voor zijn volledige tienjarige burgerlijke aansprakelijkheid (dus zowel voor schades t.g.v. zijn fout m.b.t. stabiliteitsproblemen als m.b.t. lichte verborgen gebreken).

Laura Roelant, experte bouwverzekeringen bij Vanbreda: “In de praktijk leidt dit ertoe dat veel schades op de enige verplichte verzekerde, met name de architect, worden verhaald als gevolg van een in solidum* veroordeling. Met de nieuwe wetgeving, die hopelijk zo snel mogelijk helemaal duidelijk wordt, zouden ook de andere actoren in de bouw wettelijk verplicht zijn om hun tienjarige burgerlijke aansprakelijkheid te verzekeren. Ook aannemers en studiebureaus dus. Helaas blijft het voorstel beperkt tot schades die te maken hebben met stabiliteitsproblemen en woningbouw. Volgens het eerste voorontwerp zou de wettelijke verzekeringsverplichting van de architect, in tegenstelling tot de deontologische verplichting, eveneens worden beperkt tot de tienjarige aansprakelijkheid m.b.t. de stevigheid, stabiliteit en waterdichtheid. De architect zou niet langer wettelijk verplicht zijn om zich te verzekeren voor de overige schades, zoals lichte verborgen gebreken en problemen tijdens de bouwfase. Met andere woorden: voor de meest voorkomende schades in de bouw zal geen enkele actor zich nog wettelijk verplicht moeten verzekeren. De vraag is dus of het voorontwerp niet voorbijgaat aan haar doel om de opdrachtgever beter te beschermen.”

Gevolgen voor de verzekeringssector: administratie, nieuwe spelers, dure controles

Maar niet alleen de bouwsector zal zich grondig moeten voorbereiden op de komst van de nieuwe verplichte polis. Ook de verzekeringssector zelf staat voor enkele grote uitdagingen.

Eli Hemelaer, adjunct-directeur en expert bouw bij Vanbreda: “De verplichte verzekering bij aannemers, studiebureaus en andere bouwactoren wordt door verzekeraars geschat op 60.000 polissen per jaar. Maar het aanleveren van deze nieuwe verplichte polissen gaat wel gepaard met een grote administratieve uitdaging. We zullen moeten kijken naar digitale oplossingen om deze massale toevloed aan nieuwe polissen in goede banen te leiden.”

Volgens Hemelaer wordt de introductie van de nieuwe verzekering ook met argusogen gevolgd in het buitenland. Met name in Frankrijk, waar deze verzekering al langer verplicht is, staan enkele zeer ervaren bouwverzekeraars te popelen om een deeltje van de naar schatting 60 miljoen euro aan extra premievolume in te pikken.

Tot slot is er de problematiek van de controle bij de verplichte tienjarige aansprakelijkheidsverzekering. Verzekeraars verlenen vandaag enkel dekking indien er een controle gebeurt op de werf door erkende controleorganismes zoals SECO, Socotec en AIB Vinçotte. Eli Hemelaer: “De workload van deze instanties zal fors toenemen als er voor elke verzekering in opdracht van de verzekeraars een controle dient te gebeuren. Bovendien betekent de kostprijs ervan een extra financiële belasting voor de bouwheer. Daarom proberen verschillende verzekeraars vandaag al de kostprijs van een controle te drukken tot misschien wel 0,02% of zelfs 0,01% van de totale bouwkost.”

Wees voorbereid en vraag tijdig advies

Vanbreda Risk & Benefits is de Belgische marktleider op het vlak van verzekeringen in de bouwsector. Wij volgen de veranderende wetgeving in de bouw op de voet en adviseren bouwbedrijven over hoe ze veilig kunnen blijven ondernemen.

Indien u een vraag hebt over de nieuwe verplichte aansprakelijkheidsverzekering, geven Laura Roelant (laura.roelant@vanbreda.be) of Eli Hemelaer (eli.hemelaer@vanbreda.be) u graag het antwoord.

* Indien een gebrek in een bouwwerk zowel door een fout van de architect als door een fout van de aannemer bij de uitvoering van de werken werd veroorzaakt, kunnen de architect en de aannemer beiden in solidum aansprakelijk worden gesteld. Dit heeft tot gevolg dat ze elk gehouden zijn tot vergoeding van de volledige schade, indien beide fouten noodzakelijk waren om dezelfde, volledige schade te veroorzaken.

Wij zijn er voor u.

Schrijf u in op onze nieuwsbrief.